การล้างไตทางช่องท้อง

     คือ  การใส่น้ำยาล้างไต  หรือเรียกย่อ ๆ ว่า  น้ำยาพีดี  (PD)  เข้าไปในช่องท้อง  เพื่อฟอกเอาของเสียและน้ำส่วนเกินอออกจากร่างกายผู้ป่วยโดยอาศัยเยื่อบุช่องท้องเป็นตัวกลาง

หลักการ

   ใช้เยื่อบุช่องท้องที่กรองของเสียในเลือด  โดยของเสียที่มีปริมาณสูงในเลือดจะซึมผ่านผนังหลอดเลือดฝอยที่มีเป็นจำนวนมากบริเวณเยื่อบุช่องท้องออกมาในน้ำยาพีดีที่ทิ้งค้างไว้ในช่องท้องพร้อมทั้งน้ำส่วนเกินจะถูกกำจัดออกจากหลอดเลือดโดยอาศัยแรงสูบของน้ำตาลกลูโคสที่เป็นส่วนประกอบหลักของน้ำยาพีดี  (ดังภาพ)

 

 

 

วิธีการ

     แพทย์จะทำการฝังท่อล้างไตไว้ในช่องท้องของผู้ป่วยโดยใช้ยาชาเฉพาะที่  ในลักษณะที่ปลายข้างหนึ่งของท่อล้างไตอยู่ในช่องท้อง  และปลายอีกข้างหนึ่งโผล่พ้นผนังหน้าท้องออกมา  (ดังภาพ)  สำหรับใช้ต่อเข้ากับสายนำน้ำยา  (transfer  set)  ที่เชื่อมติดกับถุงน้ำยาพีดีอีกทอดหนึ่ง

 

การล้างไตทางช่องท้องมี  2  วิธีได้แก่ 

1.  การล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่องด้วยตนเอง  (CAPD)
2.  การล้างไตทางช่องท้องโดยการใช้เครื่องอัตโนมัติ  (APD)

การล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่องด้วยตนเอง  (CAPD) 

     เป็นการล้างไตด้วยตนเอง  ไม่ต้องพึ่งพาผู้อื่นหรือเครื่องอัตโนมัติ  1  รอบ  ของการล้างประกอบด้วยการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาพีดี  3  ขั้นตอน  ทำการล้างวันละ  3 - 4  รอบ

     การเปลี่ยนถ่ายน้ำยา  มี  3  ขั้นตอน  ทำต่อเนื่องเป็นจงจรดังนี้

1.  ขั้นถ่ายน้ำยาออก

     หมายถึง  ขั้นตอนการถ่ายน้ำยาพีดีที่ผ่านการทิ้งค้างในช่องท้อง  ออกมาภายนอกร่างการ  โดยอาศัยแรงโน้มถ่วงโลก  ใช้เวลาประมาณ  20  นาที 

2.  ขั้นเติมน้ำยาเข้าใหม่

     หมายถึง  ขั้นตอนการเติมน้ำยาใหม่เข้าสู่ช่องท้องแทนน้ำยาที่เพิ่งถ่ายออกมาใช้เวลา  10 -15  นาทีต่อน้ำยา  2  ลิตร

 

3.  ขั้นการพักท้อง

     หมายถึง  ขั้นตอนการค้างน้ำยาพีดีใหม่ไว้ในช่องท้อง  เพื่อให้เกิดการฟอกเอาของเสียและน้ำส่วนเกินออกจากร่างกายผู้ป่วยเฉลี่ยใช้เวลาประมาณ  4 - 6  ชั่วโมง

 

 

 

การล้างไตทางช่องท้องโดยการใช้เครื่องอัตโนมัติ  (APD)

     การรักษาด้วยเครื่องอัตโนมัติช่วยฟอก  (APD / Automated  Peritoneal  Dialysis)  เครื่องจะทำการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาทั้ง  3  ขั้นตอนแทน  ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาทำการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาด้วยตนเอง  นอกจากนี้เครื่องยังคำนวนปริมาตรน้ำยาที่ใส่เข้าและถ่ายออกให้  ทำให้ไม่ต้องชั่งตวงหรือคำนวนให้ยุ่งยากจึงช่วยเพิ่มอิสรภาพให้แก่ตนเองและคนรอบข้าง  โดยแผนการรักษาของแพทย์จะถูกกำหนดไว้ในเครื่อง